Spring naar inhoud

Enthousiast gemaakt door de vele waarnemingen van bijzondere libellen ging ik in het weekend van 23/24 juli naar midden-Limburg. Op de valreep lukte het nog een overnachting te regelen, want dit natuurrijke gebied verdient meer aandacht dan één dag.

Het startpunt was bij Montfort, bij een voormalig landbouwgebied dat al enkele jaren actief omgevormd wordt tot natuurgebied en de akkerlaag is afgegraven en afgevoerd. De resultaten zijn heel succesvol, het gebied wemelt werkelijk van de libellen. Elders toch wel zeldzame soorten als tengere grasjuffer, vuurlibel, beekoeverlibel en zuidelijke oeverlibel komen hier in groten getale voor.

Vuurlibel1
Vuurlibel

De tengere grasjuffers waren in verschillende fases te zien. Zowel uitsluipende dieren als nog niet uitgekleurde imago's en volwassen exemplaren die alweer voor nieuw nageslacht zorgen. De tengere pantserjuffer is een pionierssoort dus het is mooi dat deze het hier goed doet.

Tengere grasjuffer (jong vrouwtje)
Tengere grasjuffer (jong vrouwtje)
Tengere grasjuffer (paringswiel)
Tengere grasjuffer (paringswiel)

Het prikkeldraad rondom het gebied was een ideale plek voor de kleinere heidelibellen om zich op te warmen in de zon. Ik telde er vele honderden bij elkaar.

Bruinrode heidelibel vrouwtje
Bruinrode heidelibel (vrouw)

Ook van de bruine winterjuffer, een van de twee libellensoorten die ook in de winter nog aanwezig is, was een vers exemplaar te bewonderen.

Bruine winterjuffer (niet uitgekleurd)
Bruine winterjuffer (nog niet uitgekleurd)

Aan het eind van de middag ging ik naar het vlakbij gelegen roerdal bij Paarlo, waar je als je geluk hebt de gaffellibel kunt zien. De gaffellibel is evenals de kleine tanglibel een soort van snel stromende beken en rivieren die in Nederland zeer zeldzaam is. Het speurwerk was een behoorlijke opgave, nog versterkt door de warmte, maar uiteindelijk kreeg ik heel even een exemplaar in het oog op een klein strandje langs het water.

Leefgebied gaffellibel
Leefgebied gaffellibel
Gaffellibel
Gaffellibel

Vroeg op de avond bracht ik nog een bezoek aan de enige locatie in Nederland waar het donker pimpernelblauwtje zich voortplant. Het is een klein gebiedje direct langs de provinciale weg. Een kwetsbare plek, waarbij je bijzonder moet uitkijken dat je de vegetatie niet vertrapt. Dit is het leefgebied van de mieren waar deze vlinder van afhankelijk is voor zijn voortplanting.

Leefgebied donker pimpernelblauwtje
Leefgebied donker pimpernelblauwtje
Donker pimpernelblauwtje
Donker pimpernelblauwtje
Donker pimpernelblauwtje
Donker pimpernelblauwtje

De volgende dag begon geheel bewolkt. Qua libellen begon de dag dan ook vruchteloos. Later in de middag brak gelukkig de zon door en werd het opnieuw vrij warm. Langs de roer wilde ik de gaffellibel nog wat beter op de foto krijgen, maar dat is helaas niet gelukt. Van de weidebeekjuffer, die in enorme aantallen aanwezig is langs de oevers, kon ik wel een paar mooie plaatjes maken.

Weidebeekjuffer (vrouw)
Weidebeekjuffer (vrouw)
Weidebeekjuffer (man)
Weidebeekjuffer (man)

Daarna voor de derde keer naar Montfort gegaan. Langs een uitgegraven beekje vlogen veel beekoeverlibellen en enkele zuidelijke oeverlibellen. Dit zijn elders in Nederland toch zeldzame libellen. Het zijn zuidelijke soorten die zich steeds noordelijker in Europa weten voort te planten.

Leefgebied zuidelijke- en beekoeverlibel
Leefgebied zuidelijke- en beekoeverlibel
Beekoeverlibel (man)
Beekoeverlibel (man)
Zuidelijke oeverlibel (man)
Zuidelijke oeverlibel (man)

Aan het eind van de dag testte ik nog mijn geluk op het vlonderpad van de Meinweg om de gewone bronlibel te zien. Wachtend bij het bruggetje over de Roode Beek kreeg ik enkele keren een vliegend exemplaar van Nederlands grootste libel in het vizier, maar blijven zitten voor een foto zat er helaas niet in.

Leefgebied gewone bronlibel
Leefgebied gewone bronlibel

Share This:

Vandaag ging ik op zoek naar het gentiaanblauwtje, een zeldzame vlinder die voorkomt op natte graslanden en heides. Net als het erop lijkende pimpernelblauwtje en donker pimpernelblauwtje heeft het gentiaanblauwtje een ingewikkeld voortplantingsproces die de zeldzaamheid verklaart. Haar eitjes zet het vrouwtje af op de schaarse klokjesgentiaan. De larve die hieruit tevoorschijn komt, laat zich vallen in de hoop meegenomen te worden door een bossteekmier, die houdt van de zoete afscheiding van de rups en hem graag meeneemt naar zijn nest. Eenmaal in het mierennest, groeit de larve uit tot rups en leeft van de mierenlarven tot hij zich verpopt en 's ochtends in alle vroegte als vlinder wegvliegt, voordat hij opgemerkt wordt door de slapende mieren. In alle fases van dit proces kan er iets misgaan en vandaar dat je het gentiaanblauwtje nooit in hoge aantallen zult tegenkomen.

Leefgebied
Leefgebied

Een vlinder die wel massaal vliegt is het heideblauwtje. Bij aankomst in het landgoed Staverden in het noorden van Gelderland, waar ik het gentiaanblauwtje verwachtte, was deze vlinder in groten getale aanwezig, naast bruine blauwtjes en icarusblauwtjes. Heideblauwtjes die al wat gesleten zijn, kunnen op het eerste gezicht op een gentiaanblauwtje lijken, dus dat betekent alle afgevlogen exemplaren goed bestuderen.

Een aantal uur hield ik me hiermee bezig, wandelend langs de rand van dit prachtige, maar kwetsbare gebied vol rietorchissen en zeldzame planten.

Rietorchis
Rietorchis

Geen gentiaanblauwtjes, maar naast bovengenoemde andere blauwtjes wel bruin zandoogjes, witjes en dikkopjes. Al op de terugweg stuitte ik plots op een klokjesgentiaan, midden op het pad. Ik kon 'm mooi fotograferen met een eitje van het gentiaanblauwtje erop.

Klokjesgentiaan met eitje (onderaan)
Klokjesgentiaan met eitje (onderaan)

En ja hoor, een eindje verderop zag ik in de vegetatie twee gentiaanblauwtjes, prachtig in het zonnetje met hun lichtbruine onderkant zonder enig oranje. De vlinders waren aan het paren, dus nageslacht is hier verzekerd. Nu maar hopen dat hun rupsen zich volgend jaar ook zullen ontwikkelen tot volwassen vlinders.

Parende gentiaanblauwtjes
Parende gentiaanblauwtjes
Gentiaanblauwtje
Gentiaanblauwtje

Op de terugweg zag ik nog een aantal reeën vlakbij en in het bosperceel naast me een stuk of 20 edelherten, op minder dan 100 meter afstand. Zo wil ik iedere middag wel afsluiten!

Share This: